KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu định nghĩa chung về GHĐ và ĐCNN của dụng cụ đo và xác
định GHĐ và ĐCNN của thước dưới đây.

Câu 2: Nêu cách để đo đạc bằng thước.

CÂN VOI

MỞ ĐẦU
Hai cốc giống nhau chứa cùng một thể tích chất lỏng: Một cốc
chứa nước và một cốc chứa dầu ăn. Khối lượng của hai chất
lỏng trong hai cốc có bằng nhau không? Làm sao để biết được
chính xác điều đó?

Cốc chứa nước

Cốc chứa dầu ăn

BÀI 5
ĐO KHỐI LƯỢNG

NỘI DUNG CHÍNH

1
ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ
ĐO KHỐI LƯỢNG

2
THỰC HÀNH ĐO
KHỐI LƯỢNG

1

ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ
ĐO KHỐI LƯỢNG

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
1. Hãy kể tên những đơn vị đo khối lượng mà em biết?
• Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường chính
thức của nước ta hiện nay là kilôgam (kilogram).
• Kí hiệu: kg.
• Kilôgam là khối lượng của một quả cân
mẫu, đặt ở Viện Đo lường quốc tế ở Pháp.
Hình 5.1. Mẫu quả cân.

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
Bảng 5.1. Các ước số và bội số thập phân của đơn vị kilôgam thường gặp.
Đơn vị
Kí hiệu
Đổi ra kg
Miligam (miligram)
Gam (gram)

mg

1 mg = 0,000 001 kg

g

1 g = 0,001 kg

hg

1 hg = 0,1 kg

Yến

-

1 yến = 10 kg

Tạ

-

1 tạ = 100 kg

Tấn

t

1 t = 1000 kg

Hectôgam (Hectogram)
Còn gọi là lạng

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
Đổi các đơn vị sau:

3 000 kg
3 tấn = ...........

1 500
1,5 kg = ...............g
3,2
3200 g = .............
kg

500 kg
5 tạ = ...........

200
2 héctôgam = ..................
g

2 000 g
2 kg = ...........

2 500 kg
2,5 tấn = ...........

0,5
500 g = ..............
kg

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
Để đo khối lượng người ta dùng cân. Có nhiều loại cân khác nhau:
cân đồng hồ, cân điện tử, cân y tế, cân Roberval,…

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
2. Em hãy nêu thêm một số loại cân khác mà em biết và nêu ưu thế của từng loại cân
đó.

Cân đồng hồ
(dùng để đo các vật có
khối lượng nhỏ đến vừa).

Cân điện tử
(cân các vật có khối lượng rất nhỏ như cân hóa chất,
cân vàng, cân điện tử mini nhà bếp, đến cân hàng
hóa..., sử dụng phổ biến tại các chợ, cửa hàng, siêu thị
để cân trọng lượng sản phẩm).

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
2. Em hãy nêu thêm một số loại cân khác mà em biết và nêu ưu thế của từng loại cân
đó.

Trạm cân điện tử
(dùng để cân ô tô, xe tải khối lượng lớn).

1. ĐƠN VỊ VÀ DỤNG CỤ ĐO KHỐI LƯỢNG
Tìm hiểu về dụng cụ đo khối lượng
Em hãy đọc tên loại cân dưới đây và cho biết GHĐ và ĐCNN của cân.

Cân đồng hồ
GHĐ: 5kg
ĐCNN: 20g

2. Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly, cân
điện tử, cân đồng hồ, cân xách?

CânHình
điện1 tử

tiểu3 ly
Cân Hình
đồng2 hồ CânHình

Hìnhxách
4
Cân

3. Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là
A. cân tạ.
B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.
4. Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc ở các
tiệm vàng là
A. cân tạ
B. cân đòn
C. cân đồng hồ.
D.
cân tiểu li.

2

THỰC HÀNH ĐO
KHỐI LƯỢNG

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Ước lượng khối lượng của vật và lựa chọn cân phù hợp
3. Có các cân như hình 5.3, để đo khối lượng cơ thể ta nên dùng loại cân nào?
Đo khối lượng hộp bút ta nên dùng loại cân nào? Tại sao?

Đo khối lượng
hộp bút

Đo khối lượng
cơ thể

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Ước lượng khối lượng của vật và lựa chọn cân phù hợp

Khi đo khối lượng của một vật bằng cân thì cần ước lượng khối lượng của nó,
từ đó lựa chọn loại cân phù hợp để phép đo được chính xác.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
4. Em hãy quan sát hình 5.4 và nhận xét về cách hiệu chỉnh cân ở hình nào
thì thuận tiện cho việc đo khối lượng của vật.





Cách hiệu chỉnh cân ở hình 5.4a thuận tiện hơn cho việc đo khối lượng của vật
vì mũi kim đang dừng ở vạch số 0.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
5. Quan sát hình 5.5 và cho biết cách đặt mắt để đọc khối lượng như thế nào là đúng.







Khi đọc, ta phải đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân.

LUYỆN TẬP
Hãy cho biết khối lượng mỗi thùng hàng trong hình 5.6 là bao nhiêu kilogam?
(Biết ĐCNN của cân này là 1kg).

39 kg
39 kg

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Các thao tác khi đo khối lượng
Khi sử dụng cân đồng hồ để đo khối lượng của một vật cần lưu ý:
- Hiệu chỉnh cân về vạch số 0 trước khi đo.
- Đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân.
- Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân
6. Thực hiện lần lượt đo khối lượng của viên bi sắt và cặp
sách. Hoàn thành theo mẫu bảng 5.2.
* Dụng cụ:
- Một số loại cân trong
phòng thực hành;
- 1 viên bi sắt;
- 1 cặp sách.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân
* Tiến hành đo:
- Ước lượng khối lượng viên bi sắt;
- Lựa chọn cân phù hợp;
- Hiệu chỉnh cân;
- Đặt viên bi sắt lên cân. Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo.
- Làm tương tự các bước trên khi đo khối lượng cặp sách.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Đo khối lượng bằng cân

* m là khối lượng trung bình của vật;
m1, m2, m3 là khối lượng của vật trong các lần đo.

2. THỰC HÀNH ĐO KHỐI LƯỢNG
Ghi nhớ
Khi đo khối lượng của một vật bằng cân, ta cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Ước lượng khối lượng vật cần đo.
Bước 2: Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
Bước 3: Hiệu chỉnh cân đúng cách trước khi đo.
Bước 4: Đặt vật lên cân hoặc treo vật vào móc cân.
Bước 5: Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo theo vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Mô tả cách đo, tiến hành đo khối lượng hộp đựng bút của em
và so sánh kết quả đo được với kết quả ước lượng của em.

+ Bước 1: Ước lượng khối lượng hộp bút.
+ Bước 2: Chọn cân có GHĐ và ĐCNN phù hợp.
+ Bước 3: Hiệu chỉnh cân về mức 0.
+ Bước 4: Đặt hộp bút lên cân hoặc treo hộp bút vào móc cân.
+ Bước 5: Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo theo vạch chia gần
nhất với đầu kim của cân.

BÀI TẬP

Bài 1. Nêu đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường của
nước ta và các ước số, bội số thường dùng của đơn vị này.
- Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường của nước ta là kilogam(kg)
và các ước số, bội số thường dùng là:
+ Tấn (t) : Ta có 1 tấn = 10 tạ = 1000 kg
+ Tạ: Ta có 1 tạ = 10 yến = 100 kg
+ Yến: Ta có 1 yến = 10 kg
+ Kilogam (kg): Ta có 1 kg = 10 hg = 100 dag = 1000 g
+ Hectogam (hg) : Ta có 1 hg = 10 dag = 100 g = 0,1 kg
+ Dacagam (dag) : Ta có 1 dag = 10 g = 0,01 kg
+ Gam (g) : Ta có 1 g = 0,001 kg
+ Miligam (mg) : Ta có 1mg = 0,000001kg

Bài 2. Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là
A. cân tạ.

C. cân đồng hồ.

B. cân Roberval.
D. cân tiểu li.

Bài 3. Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng,
bạc ở các tiệm vàng là
A. cân tạ.
C. cân đồng hồ.

B. cân Roberval.

D. cân tiểu li.

Bài 3. Người bán hàng sử dụng cân đồng hồ như hình đưới đây
để cân hoa quả. Hãy cho biết GHĐ, ĐCNN của cân này và đọc
giá trị khối lượng của lượng hoa quả được đặt trên đĩa cân.

GHĐ: 3 kg.
ĐCNN: 20 g.
Khối lượng của lượng
hoa quả là: 240g.

TẠM BIỆT CÁC EM!