BÀI 15:
MỘT SỐ LƯƠNG THỰC,
THỰC PHẨM
http://dichvudanhvanban.com

Nội dung

I. Vai trò lương
thực, thực
phẩm
II. Các nhóm chất
dinh dưỡng trong
LT, TP
III. Sức khỏe và
chế độ dinh
dưỡng

http://dichvudanhvanban.com

I. Vai trò của lương thực, thực
phẩm

http://dichvudanhvanban.com

Phiếu học tập (7 phút)

http://dichvudanhvanban.com

Câu 1: Lương thực,
thực phẩm nào có nguồn
gốc từ động vật, thực
vật?

Nguồn gốc động vật:

Câu 2: Hãy sắp xếp các
lương thực, thực phẩm
trong Hình 15.1 vào ô
lương thực, thực phẩm
sao cho đúng.
Câu 3: Vai trò của lương
thực, thực phẩm đối với
cơ thể?

Lương thực:

Nguồn gốc thực vật:

Thực phẩm:

Phiếu học tập

Câu 1: Lương thực, thực
phẩm nào có nguồn gốc từ
động vật, thực vật?
Câu 2: Hãy sắp xếp các
lương thực, thực phẩm trong
Hình 15.1 vào ô lương thực,
thực phẩm sao cho đúng.
http://dichvudanhvanban.com

Nguồn gốc động vật: Mật ong, cá, thịt, trứng, mỡ lợn,
sữa
Nguồn gốc thực vật: Gạo, ngô, khoai lang, mía, các loại
quả, đậu, đỗ, dầu thực vật, bơ, lạc, vừng, rau xanh
Lương thực: Lúa gạo, ngô, khoai lang,
Thực phẩm: Thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ, rau xanh, lạc, vừng,
bơ, dầu, các loại quả…

I. Vai trò của lương thực, thực phẩm
+ Lương thực là thức ăn chứa hàm lượng lớn tinh bột, nguồn
cung cấp chính về năng lượng
VD: Lúa,ngô,khoai sắn…
+ Thực phẩm là thức ăn chứa hàm lượng lớn protein, chất béo,
VTM, khoáng chất…
- Thức ăn ở dạng lương thực (lúa gạo, ngô, khoai, sắn…) và thực
phẩm (thịt cá, rau,…) được cơ thể chuyển hóa thành năng lượng
và các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì sự sống, phát triển và
hoạt động.
http://dichvudanhvanban.com

I. Vai trò của lương thực, thực phẩm

Tại sao cần phải bảo quản lương thực, thực
phẩm đúng cách?
- Lương thực và thực phẩm dễ bị hư hỏng,
sinh ra những chất độc có hại cho sức khỏe,
Vì vậy cần được bảo quản đúng cách.
http://dichvudanhvanban.com

I. VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC, THỰC
PHẨM
Em có thể nêu một số cách nhận biết lương thực,
thực phẩm bị hư hỏng bằng mắt thường?

http://dichvudanhvanban.com

MỘT SỐ THỰC PHẨM PHỔ
BIẾN

Thực phẩm thường sử
dụng hằng ngày

Dấu hiệu thực phẩm bị
hỏng
Trái cây, rau
xanh bị héo, thối
rữa, chuyển màu
sắc

Thịt, cá bị ôi thiu,
nấm mốc, có mùi
khó chịu.

Bánh mì để lâu
sẽ xuất hiện mốc
xanh.

Quá trình phân hủy trái cây

 Bảo
lương
thực
phẩm
– Phương
Emquản
hãy nêu
một
sốthực
phương
pháp
bảo
pháp
lạnh
quảnđông
lương
thực

thực phẩm mà gia
đình
em lương
đang áp
dụng
ngày
 Bảo
quản
thực
thựchàng
phẩm
– Hút chân
không
 Bảo quản lương thực thực phẩm – Muối chua
 Bảo quản lương thực thực phẩm – Hun khói
 Bảo quản lương thực thực phẩm – Sấy khô

I. Vai trò của lương thực, thực
phẩm

Đông lạnh

Sấy khô

Hun khói

Một số phương pháp bảo quản thực phẩm

Để sử dụng lương thực, thực phẩm an toàn,
em thường phải chú ý những điều gì?
- Chế biến thực phẩm an toàn, sạch sẽ, đảm bảo
vệ sinh ATTP.
- Giữ vệ sinh nơi chế biến thực phẩm và đồ dùng
nấu nướng,…
- Bảo quản thực phẩm như gạo, ngô, khoai, sẵn ở
nơi khô ráo để tránh bị mốc (khi thực phẩm bị mốc
cần phải bỏ đi, không ăn khoai tây đã mọc mầm,
…), thịt cá để ngăn mát hoặc ngăn đá, …

II. CÁC NHÓM CHẤT DINH
DƯỠNG
Khoáng,
vitamin

Lipid

4 NHÓM
CHÍNH
Carbohydrat
e

http://dichvudanhvanban.com

Protein

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương
thực, thực phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính
Nguồn gốc
chủ yếu từ
thực vật.

Carbohydrate

Tinh
bột
http://dichvudanhvanban.com

Đường

Chất
xơ

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Nguồn tinh bột có ở đâu?

http://dichvudanhvanban.com

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương
thực, thực phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Lương
thực

http://dichvudanhvanban.com

Nguồn tinh
bột.

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương
thực, thực phẩm
1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Một số thức ăn được chế biến từ các loại lương
thực này?
http://dichvudanhvanban.com

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong
lương thực, thực phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Tinh bột

Đường

Nước + khí carbon
dioxite
Giải phóng năng lượng

Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể
http://dichvudanhvanban.com

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Đườn
g

http://dichvudanhvanban.com

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

1. Carbohydrate: nguồn năng lượng chính

Nhóm carbohydrate có vai trò gì đối với cơ
thể?

http://dichvudanhvanban.com

2

Hãy chỉ ra dấu hiệu cho thấy
cơm bị thiu

Cơm
chín

Cơm
thiu

Vậy cơm thiu là khi:
Bát cơm có mùi ôi thiu, mềm nát hơn, có đốm trắng, đen hoặc

? Hãy đề xuất cách bảo quản lương thực khô (gạo, ngô,
khoai, sắn) và lương thực đã được nấu chín (cơm, cháo)?
• Đóng bao, bảo quản trong kho hoặc
cho vào chum, vại, thùng phi,...
• Để nơi khô ráo.
•
•

•

Hong khô,...
Để nơi khô ráo

Không để lẫn thức ăn khác, để nơi
thoáng mát hoặc để tủ lạnh.

• Cho vào hộp rồi để tủ lạnh.

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

Protein
(Chất đạm)

Lipid
(Chất béo)

Chất khoáng
và vitamin

S
T NHÓM CHẤT
T
PROTEIN
2.
(CHẤT ĐẠM)
LIPID (CHẤT
3.
BÉO)
CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

CÓ Ở ĐÂU

VAI TRÒ

S
T NHÓM CHẤT
T

CÓ Ở ĐÂU

Thịt , cá, trứng,
PROTEIN
sữa, các loại đậu,
2.
(CHẤT ĐẠM) đỗ…
LIPID (CHẤT
3.
BÉO)
CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

VAI TRÒ
Cấu tạo, duy trì, phát triển cơ
thể.
Chuyển hóa các chất…

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác
a. Protein (Chất đạm)

Protein có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa và các loại hạt
như đậu đỗ…

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác
a. Protein (Chất đạm)
Cấu tạo, duy trì và phát
triển cơ thể.

Liên quan đến mọi chức
năng sống của cơ thể và
cần thiết cho sự chuyển
hoá các chất dinh dưỡng

7 NHÓM THỰC
PHẨM GIÀU
PROTEIN

• Chất đạm có vai trò cấu tạo,
duy trì phát triển cơ thể
• Liên quan chức năng sống
• Cần thiết cho chuyển hóa

S
T NHÓM CHẤT
T

CÓ Ở ĐÂU

Thịt , cá, trứng,
PROTEIN
sữa, các loại đậu,
2.
(CHẤT ĐẠM) đỗ…
LIPID (CHẤT
3.
BÉO)
CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

VAI TRÒ
Cấu tạo, duy trì, phát triển cơ
thể.
Chuyển hóa các chất…

S
T NHÓM CHẤT
T

CÓ Ở ĐÂU

VAI TRÒ

Thịt , cá, trứng,
PROTEIN
sữa, các loại đậu,
2.
(CHẤT ĐẠM) đỗ…

Cấu tạo, duy trì, phát triển cơ
thể.
Chuyển hóa các chất…

-Dầu TV, bơ, mỡ
LIPID (CHẤT lợn, lạc, vừng…
3.
BÉO)

Nguồn dự trữ năng lượng,
chống lạnh, hòa tan các
vitamin…

CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác
b. Lipid (Chất béo)

Lipid có ở dạng đã chế biến như bơ, dầu thực vật,… và trong các
thực phẩm tự nhiên như sữa, lòng đỏ trứng, thịt, cá, lạc, vừng,…

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

b. Lipid (Chất béo)
Là nguồn năng lượng dự
trữ trong cơ thể.

Có tác dụng chống lạnh

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

b. Lipid (Chất béo)
“Nêu những mặt tốt và mặt xấu lipid đối với
sức khỏe con người.”

Khi bị dư thừa, chất béo làm
rối loạn trao đổi chất, sinh ra
bệnh tật.

S
T NHÓM CHẤT
T

CÓ Ở ĐÂU

VAI TRÒ

Thịt , cá, trứng,
PROTEIN
sữa, các loại đậu,
2.
(CHẤT ĐẠM) đỗ…

Cấu tạo, duy trì, phát triển cơ
thể.
Chuyển hóa các chất…

-Dầu TV, bơ, mỡ
LIPID (CHẤT lợn, lạc, vừng…
3.
BÉO)

Nguồn dự trữ năng lượng,
chống lạnh, hòa tan các
vitamin…

CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

S
T NHÓM CHẤT
T

CÓ Ở ĐÂU

VAI TRÒ

Thịt , cá, trứng,
PROTEIN
sữa, các loại đậu,
2.
(CHẤT ĐẠM) đỗ…

Cấu tạo, duy trì, phát triển cơ
thể.
Chuyển hóa các chất…

-Dầu TV, bơ, mỡ
LIPID (CHẤT lợn, lạc, vừng…
3.
BÉO)

Nguồn dự trữ năng lượng,
chống lạnh, hòa tan các
vitamin…

CHẤT
4. KHOÁNG VÀ
VITAMIN

Rau xanh, củ quả
tươi, hải sản

Cần thiết cho sự phát triển
của cơ thể, các quá trình trao
đổi chất (Canxi: chắc xương,
iôt: tuyến giáp…)

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

Nguyên tố đa lượng
Chất khoáng
Nguyên tố vi lượng

Canxi
Clo
Photpho
Lưu
huỳnh
Kali
Magie
Natri
Iot
Mangan
Flo
Kẽm
Coban
Crom Đồng Thiếc
Selen
Sắt
Molipden
Niken
Silic
Vanadi

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

Thiếu

Xương xốp,

Canxi

yếu

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

Thiếu Iot

Gây ra các bệnh về
tuyến giáp (bướu
cổ),…

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

- VTM là những chất chỉ cần
một lượng nhỏ nhưng có tác
dụng lớn đến quá trình trao đổi
chất.
- VTM được đặt tên theo chữ cái
A, B1,C…

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

c. Chất khoáng và vitamin

Thiếu

Rối loạn chuyển

Vitamin

hoá

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

c. Chất khoáng và vitamin

Thiếu
Vitamin A

Mắt kém

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

c. Chất khoáng và vitamin

Thiếu Vitamin D

Xương và cơ thể
kém phát triển

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

2. Các chất dinh dưỡng khác

c. Chất khoáng và vitamin

Thiếu Vitamin C

Thiếu máu, vết
thương chậm
lành,…

II. CÁC NHÓM CHẤT DINH DƯỠNG

04

Chất khoáng &
vitamin

1. Hãy kể tên các loại thực phẩm có chứa nhiều chất
khoáng và vitamin?
2. Thực phẩm nào bổ sung nhiều calcium cho cơ thể?
3. Vitamin nào tốt cho mắt?
4. Vitamin nào tốt cho xương?

http://dichvudanhvanban.com

II. Các nhóm chất dinh dưỡng trong lương thực, thực
phẩm

Nguồn thực phẩm giàu chất khoáng và vitamin là các loại
hải sản, các loại rau xanh, củ, quả tươi,…

II. CÁC NHÓM CHẤT DINH
DƯỠNG
2. Thực phẩm bổ sung nhiều calcium cho cơ thể:

http://dichvudanhvanban.com

II. CÁC NHÓM CHẤT DINH
DƯỠNG
3. Vitamin tốt cho mắt

http://dichvudanhvanban.com

II. CÁC NHÓM CHẤT DINH
DƯỠNG
4. Vitamin tốt cho xương

http://dichvudanhvanban.com