Daïy
toát

Hoïc
toát

KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

BÀI 13.
MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

TRÒ CHƠI: Ai nhiều hơn
- Mỗi nhóm 1 thành viên kể tên vật dụng được
sử dụng trong đời sống với tre.
- Trong 10s nếu thành viên nào kể được nhiều
tên vật dụng nhất sẽ chiến thắng

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU
I/ Một số nguyên liệu thông dụng
Quan sát H 13.1. Thảo luận nhóm 10 phút
hoàn thành phiếu học tập số 1

a

c

b

d

THẢO LUẬN NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP 1
Cột A
Cột B
1. Hình a
a. Cát
2.Hình b
b. Quặng bauxite
3.Hình c
c. Đá vôi
d. Tre
4. Hình d

Đáp án
1.
2.
3.
4.

PHIẾU HỌC TẬP 2
Nguyên liệu
Đá vôi
Cát
Quặng bauxite
Tre

Vật liệu
Đá vôi
Cát
nhôm
tre

Sản phẩm

ĐÁP ÁN

Đá vôi a

Cát c

Quặng bauxiteb

Tre d

THẢO LUẬN NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP 1
Cột A
Cột B
1. Hình a
a. Cát
2.Hình b
b. Quặng bauxite
3.Hình c
c. Đá vôi
d. Tre
4. Hình d

Đáp án
1. c
2. b
3. a
4.
d

PHIẾU HỌC TẬP 2
Nguyên liệu
Đá vôi
Cát
Quặng bauxite
Tre

Vật liệu
Đá vôi
Cát
nhôm
tre

Sản phẩm

ĐÁP ÁN
PHIẾU HỌC TẬP 2
Nguyên

Vật liệu

Sản phẩm

Đá vôi

Quét
tường nhà

liệu
Đá vôi
Cát
Quặng

Cát
nhôm

bauxite
Tre

tre

Xây nhà
Thau,
nồi,..
bàn ghế, rổ,..

? Vậy nguyên liệu là gì?

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

I/ Một số nguyên liệu thông dụng

Nguyên liệu là vật liệu tự nhiên
(vật liệu thô) chưa qua xử lí và cần
được chuyển hóa để tạo ra sản
phẩm.

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU
II/ Một số tính chất và ứng dụng của nguyên liệu
Thảo luận nhóm 8 phút hoàn thành phiếu học tập số 3
Nguyên liệu
Đặc điểm

Trạng thái

PHIẾU HỌC
TẬP 3
Đá vôi

Quặng

Cát

Rắn

Rắn

Rắn

- Cứng
Tính chất cơ bản

Ứng dụng

- Cứng

- Tạo thành vôi
- Dẫn nhiệt
khi bị phân hủy

- Dạng hạt ,
cứng

- Tạo với xi
- Ăn mòn, tạo
- Bị ăn mòn măng tạo
thành hỗn
thành thạch nhũ
hợp kết dính
trong hang động
- XS thủy
- XS vật liệu xây - ĐC kim
loại, XS phân tinh, bê tông
dựng: Vôi, xi
bón
măng

Nước biển

Lỏng
- Khi làm
bay hơi nước
sẽ thu được
muối ăn

- XS muối
ăn, xút,..

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

II/ Một số tính chất và ứng dụng
của nguyên liệu
Các nguyên liệu khác nhau có tính chất
? Quanhau
bảngnhư:
trên, em
nhận xét
về tínhdẫn
khác
tínhcócứng,
dẫngìđiện,
chất
và
ứng
dụng
của
nguyên
liệu?
nhiệt, khả năng bay hơi, cháy, hòa tan,
phân hủy, ăn mòn,.. Dựa vào tính chất
của nguyên liệu mà ta sử dụng chúng vào
những mục đích khác nhau.

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

III/ Sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu quả và
bảo đảm sự phát triển bền vững
1/ Khai thác nguyên liệu khoáng sản
Quan sát H 13.2, 13.3. Thảo luận nhóm 7 phút hoàn
thành phiếu học tập số 4

▲ Hình 16.2. Khai thác đá vôi

▲ Hình 16.3. Khai thác than đá

THẢO LUẬN NHÓM
PHIẾU HỌC TẬP 4

1. Việc khai thác các nguyên liệu khoáng sản tự phát có đảm
bảo an toàn không? Giải thích.
- Việc khai thác các nguyên liệu khoáng sản tự phát không đảm
bảo an toàn do thiếu hạ tầng kĩ thuật phù hợp để phục vụ khai
2.thác.
Sử dụng nguyên liệu như thế nào để đảm bảo an toàn, hiệu
quả?

- Nguyên liệu phải được sử dụng tối đa theo quy trình khép kín để
tận dụng các phụ phẩm và phế thải.
3. Tại sao phải sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu quả và bảo
đảm sự phát triển bền vững?
- Nguyên liệu sản xuất không phải là nguồn tài nguyên vô hạn. Do đó,
cần sử dụng chúng một cách hiệu quả, tiết kiệm, an toàn và hài hoà về
lợi ích kinh tế, xã hội, môi trường.

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

III/ Sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu
quả và bảo đảm sự phát triển bền vững
1/ Khai thác nguyên liệu khoáng sản
Nguyên liệu khoáng sản là tài sản của quốc
gia. Mọi cá nhân, tổ chức khai thác phải
được cấp phép theo luật khoáng sản.
- Tận thu nguyên liệu sẽ làm cạn kiệt tài
nguyên.
- Khai thác nguyên liệu trái phép có thể gây
nguy hiểm do mất an toàn lao động, ảnh
hưởng đến môi trường

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU
III/ Sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu quả và bảo đảm
sự phát triển bền vững
1/ Khai thác nguyên liệu khoáng sản
2/ Sử dụng nguyên liệu

1/ Em hãy nêu một số
biện pháp sử dụng
nguyên liệu an toàn,
hiệu quả và bảo đảm sự
phát triển bền vững.
2/ Em có thể làm được
những sản phẩm nào
khi sử dụng chất thải
sinh hoạt làm nguyên
liệu?

1/ Em hãy nêu một số biện pháp
sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu
quả và bảo đảm sự phát triển bền
vững.
Sử dụng theo chuỗi cung ứng mô
hình 3R: Giảm thiểu (Reduce); Tái
sử dụng (Re­use); Tái chế (Recycle).
2/ Em có thể làm được những
sãn phẩm nào khi sử dụng chất
thải sinh hoạt làm nguyên liệu?

Bài 13. MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU
III/ Sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu quả và bảo đảm
sự phát triển bền vững
1/ Khai thác nguyên liệu khoáng sản
2/ Sử dụng nguyên liệu (HS xem trong SGK trang 66)
Nguyên liệu sản xuất không phải là nguồn tài nguyên vô hạn, do đó
cần sử dụng chúng một cách hiệu quả, tiết kiệm, an toàn và hài hòa để
đảm bảo lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.
- Sử dụng tối đa chất thải công nghiệp, chất thải dân dụng làm nguyên
liệu để sản xuất vật liệu xây dựng thay cho nguyên liệu tự nhiên.
- Hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thô mà nên đầu tư công nghệ sản
xuất những sản phẩm có giá trị.
- Quy hoạch khai thác nguyên liệu quặng, đá vôi theo công nghệ hiện
đại, quy trình khép kín, … để tang hiệu suất khai thác tài nguyên và
bảo vệ môi trường.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Vật thể nào sau đây được xem là nguyên
liệu?
A. Gạch xây dựng.

B. Đất sét.

C. Xi măng.

D. Ngói.

Câu 2. Nhà máy sản xuất rượu vang dùng
quả nho để lên men. Vậy nho là:
A. vật liệu.
liệu.

B.

nhiên

C. nguyên liệu.

D. khoáng sản.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Khi dùng gỗ để sản xuất giấy, người ta gọi gỗ là
A. vật liệu.
C. nguyên liệu.

B. nhiên liệu.
D. phế liệu.

Câu 4. Loại nguyên liệu nào sau đây hầu như không
thể tái sinh?
A. Gỗ.
C. Dầu thô.

B. Bông.
D. Nông sãn.

LUYỆN TẬP
Câu 5. Cho các từ: vật liệu, nhiên liệu, nguyên
liệu. Hãy chọn từ phù hợp với chỗ trống để hoàn
thành các câu sau:
(1) liệu
nguyên
a) Nước biển là ……………
dùng để sản xuất muối
(2)liệu
vật
ăn, muối ăn là…………….. dùng để sản xuất nước
muối sinh lí.

(3)liệu
vật
b) Xi măng là……………… dùng để làm bê tông
(4) liệu
nguyên
trong xây dựng. Đá vôi là……………….
dùng để

sản xuất xi măng.

VẬN DỤNG
Câu 1. Tại sao nói nguyên liệu không phải là
nguồn tài nguyên vô hạn?
Câu 2. Tại sao nhà máy xi măng thường xây
dựng ở những địa phương có núi đá vôi?
Câu 3. Em hãy kể tên một số đồ vật trong
gia đình và cho biết chúng được tạo ra từ
những nguyên liệu nào?

VẬN DỤNG
Câu 4. Sơ đồ sau đây cho thấy cây mía có nhiều ứng
dụng trong thực tế.
Nước giải
khát

Từ sơ đồ bên, hãy cho
biết:
- Vật liệu:....................
- Nguyên liệu:.............
- Nhiên liệu:................

DẶN DÒ

- Học bài và làm bài tập về nhà.
- Xem và chuẩn bị bài mới “Bài 14. Lương thực, thực phẩm”